Glossarium astronomicum Jouw astronomisch woordenboek!
Kernsplijting is een proces waarbij de kern van een zwaar element splitst in twee lichtere kernen. De massa van het resterende materiaal is kleiner dan die van de oorspronkelijke kern, terwijl het massadeficit vrijkomt als energie. De twee lichtere kernen die door kernsplijting worden geproduceerd, zijn vaak zelf radioactief en kunnen door radioactief verval nog meer energie vrijgeven.
De term ‘klein zonnestelsellichaam’ is een definitie van de Internationale Astronomische Unie uit 2006 voor objecten die rond de zon draaien en waarvan de massa te klein is om als planeet of dwergplaneet te worden beschouwd. Hieronder vallen asteroïden, kometen en sommige centauren en trans-Neptunische objecten.
Historisch gezien werden veel kleine hemellichamen in het zonnestelsel die geen kometen zijn en sommige dwergplaneten ‘kleine planeten’ genoemd. Het Minor Planet Center (MPC) is een internationale organisatie die waarnemingen van asteroïden, kometen en andere kleine hemellichamen in het zonnestelsel verzamelt.
Kleine hemellichamen in het zonnestelsel krijgen bij hun ontdekking een voorlopige aanduiding van het MPC, een nummer wanneer ze worden bevestigd, en kunnen vervolgens door hun ontdekker een naam krijgen.
Er zijn meer dan een miljoen kleine hemellichamen in het zonnestelsel ontdekt en meer dan 20.000 daarvan hebben een naam gekregen. Naar verwachting zullen er in de komende tien jaar nog eens vijf miljoen kleine hemellichamen in het zonnestelsel worden ontdekt door de Vera C. Rubin Observatory.
De Magelhaense Wolken zijn twee sterrenstelsels die rond de Melkweg draaien. De Grote Magelhaense Wolk (LMC) heeft een diameter van ongeveer 14.000 lichtjaar en de Kleine Magelhaense Wolk (SMC) heeft een diameter van ongeveer 7000 lichtjaar. De SMC is een onregelmatig sterrenstelsel, maar de LMC had mogelijk een spiraalstructuur voordat deze werd verstoord door getijdenkrachten van de zwaartekracht van de Melkweg. Beide sterrenstelsels zijn met het blote oog zichtbaar als vage gloed. Deze sterrenstelsels zijn al duizenden jaren bekend bij de volkeren van de equatoriale en zuidelijke regio's van de aarde, die ze vele namen hebben gegeven. Middeleeuwse islamitische astronomen kenden ze uit de verhalen van reizigers. Hun Europese naam is afkomstig van Ferdinand Magellaan, tijdens wiens reizen enkele van de eerste Europese waarnemingen van deze sterrenstelsels werden gedaan.
Gerelateerde termen:
• Dwergsterrenstelsel
• Onregelmatig sterrenstelsel
• Melkweg
• Spiraalvormig sterrenstelsel
• Getijdenkracht
De term ‘klein zonnestelsellichaam’ is een definitie van de Internationale Astronomische Unie uit 2006 voor objecten die rond de zon draaien en waarvan de massa te klein is om als planeet of dwergplaneet te worden beschouwd. Hieronder vallen asteroïden, kometen en sommige centauren en trans-Neptunische objecten.
Historisch gezien werden veel kleine hemellichamen in het zonnestelsel die geen kometen zijn en sommige dwergplaneten ‘kleine planeten’ genoemd. Het Minor Planet Center (MPC) is een internationale organisatie die waarnemingen van asteroïden, kometen en andere kleine hemellichamen in het zonnestelsel verzamelt.
Kleine hemellichamen in het zonnestelsel krijgen bij hun ontdekking een voorlopige aanduiding van het MPC, een nummer wanneer ze worden bevestigd, en kunnen vervolgens door hun ontdekker een naam krijgen.
Er zijn meer dan een miljoen kleine hemellichamen in het zonnestelsel ontdekt en meer dan 20.000 daarvan hebben een naam gekregen. Naar verwachting zullen er in de komende tien jaar nog eens vijf miljoen kleine hemellichamen in het zonnestelsel worden ontdekt door de Vera C. Rubin Observatory.
De kleur van een astronomisch object kan belangrijke informatie bevatten over zijn fysische eigenschappen. Zelfs met het blote oog zal een blauwachtige ster die je aan de hemel ziet, zoals Alkaid aan het uiteinde van de "hendel" van de Grote Beer, aanzienlijk heter zijn dan een roodachtige ster, zoals Betelgeuze in de schouder van Orion. Om kleur te kwantificeren, bepalen astronomen doorgaans de helderheid van een ster wanneer deze wordt bekeken door een van de verschillende mogelijke gespecialiseerde blauwe filters en vergelijken deze met de helderheid door een rood filter. Er worden verschillende kleurdefinities van dit soort gebruikt, waarbij de helderheid in verschillende filters wordt vergeleken. De resultaten kunnen worden gebruikt in statistische analyses. Een voorbeeld hiervan zijn kleur-magnitudediagrammen, die de kleur van een object uitzetten tegen de helderheid van het object.
Gerelateerde termen:
- Grote Beer
- Kleurindex
- Orion
De kleurindex van een ster of ander hemellichaam is het verschil tussen de helderheid of magnitude, gemeten in twee verschillende kleur- of golflengtebanden, zoals geel en blauw. De meest voorkomende kleurindex is (B-V), waarbij B de magnitude is zoals gemeten door een standaard blauwfilter en V de magnitude zoals gemeten door een standaard geelfilter. Het B-filter is vergelijkbaar met de kleurgevoeligheid van ouderwetse fotografische platen, en het V-filter is vergelijkbaar met de kleurgevoeligheid van het menselijk oog. Voor sterren is (B-V) een maat voor de temperatuur, hoewel deze ook kan worden beïnvloed door het roodverkleurende effect van stof tussen de sterren.
Gerelateerde termen:
• Kleur
• Roodverkleuring