Een kaart die de positie van astronomische objecten (sterren, planeten, de zon, de maan, enz.) aan de hemel op een bepaald moment aangeeft. Sterrenkaarten stellen astronomen in staat om de locaties van objecten aan de nachtelijke hemel te vinden en kunnen worden gebruikt voor navigatie.
Moderne astronomische onderzoekers maken sterrenkaarten als onderdeel van astronomische onderzoeken, waarbij ze allerlei informatie over de objecten die ze bestuderen vastleggen.
Interactieve sterrenkaarten voor het grote publiek zijn beschikbaar als computerprogramma's of mobiele apps.
Sterrenpopulatie is een term voor een groep sterren. Meer in het algemeen is een sterrenpopulatie elke populatie van sterren, bijvoorbeeld de sterrenpopulatie van een melkwegstelsel.
Meer specifiek wordt deze term vaak gebruikt om te verwijzen naar verschillende populaties van sterren die samen een sterrencluster of melkwegstelsel vormen. Deze populaties kunnen verschillende leeftijden of metalliciteit hebben en kunnen verschillende oorsprongen hebben.
Sterren in de Melkweg worden vaak onderverdeeld in Population I-sterren (de jongere sterren in de galactische schijf met een hogere metalliciteit) en Population II-sterren (de oudere sterren in de galactische halo met een lagere metalliciteit). Population III-sterren zijn een theoretische populatie van sterren met een zeer lage metalliciteit. Population III-sterren worden beschouwd als de eerste generatie sterren die zich na de oerknal hebben gevormd.
Een sterrenstelsel is een systeem van sterren en andere materiële componenten zoals donkere materie, gas en stof dat door zwaartekracht bij elkaar wordt gehouden en meestal honderdduizenden lichtjaren van zijn buren verwijderd is. Sterrenstelsels zijn er in verschillende vormen en maten. De kleinste sterrenstelsels kunnen een paar duizend sterren bevatten, terwijl de grootste tientallen biljoenen sterren kunnen bevatten.
“De Melkweg” of “Melkwegstelsel” met een hoofdletter verwijst meestal naar ons eigen sterrenstelsel, de Melkweg, dat ongeveer 100-400 miljard sterren telt.
Een sterrenwacht is een locatie of gebouw dat bestemd is voor astronomische waarnemingen. Optische en infraroodwaarnemingen worden meestal uitgevoerd met telescopen die in koepels zijn geplaatst om ze te beschermen tegen slecht weer. Radiotelescopen en sommige submillimeter-telescopen worden vaak buiten geplaatst. Moderne, op de grond gevestigde, optische, infrarood- of submillimeter-astronomische observatoria worden gebouwd op bergtoppen, zo hoog mogelijk boven de atmosfeer van de aarde. Deze observatoria beschikken over gespecialiseerde instrumenten zoals telescopen, camera's en spectrografen. Een hoge locatie is minder noodzakelijk voor radio- en kosmische straling-astronomische observatoria. Andere delen van het elektromagnetische spectrum (gamma-, röntgen-, ultraviolette straling en infraroodstraling met een langere golflengte) kunnen worden bestudeerd met specifieke ruimtetelescopen, die soms ook observatoria worden genoemd. Waarnemingen voor radiotelescopen op verschillende locaties kunnen worden gecombineerd. Deze meerdere locaties worden vaak gezamenlijk aangeduid als één sterrenwacht.
Eenvoudig gezegd zijn sterren bollen van gas (of beter gezegd: plasma) die bij elkaar worden gehouden door hun eigen zwaartekracht en door hun interne druk worden behoed voor instorting. Modellen van de sterstructuur beschrijven in detail hoe de omstandigheden in de kern van een ster leiden tot verschillende soorten kernfusiereacties, hoe de energie die bij die reacties vrijkomt naar buiten wordt getransporteerd door straling, geleiding of convectie, en hoe het evenwicht tussen zwaartekracht en druk in de verschillende segmenten van de ster in stand wordt gehouden. Op deze manier verbinden modellen van de structuur van sterren ook de massa, helderheid, samenstelling en verwachte levensduur van een ster met elkaar. Ze beschrijven ook de rol van de rotatie van sterren, de evolutie van sterren (hoe sterren in de loop van de tijd veranderen) en de fysica van sterrenresten.
De geboorte van een ster is het resultaat van de gravitationele ineenstorting van koude en dichte gebieden, zogenaamde kernen, binnen reusachtige moleculaire wolken, die vooral in de spiraalarmen van sterrenstelsels voorkomen. Stervorming omvat complexe fysische processen, die zich op verschillende schaalniveaus voltrekken en het gevolg zijn van de effecten van zwaartekracht, druk, straling, magnetische velden, turbulentie, chemie, enz., waarvan sommige nog steeds niet goed worden begrepen. Afhankelijk van de massa van de moederwolk en de accretieprocessen tijdens de vormingsfasen kan de massa van de ster variëren van 0,08 tot enkele honderden zonsmassa's. De meeste sterren ontstaan niet geïsoleerd, maar als onderdeel van een sterrencluster. Tijdens de vormingsfasen bouwt zich rond de centrale ster een protosterrenschijf op, die uiteindelijk het bouwmateriaal levert voor de vorming van planeten.
Glossarium astronomicum